Seizoenen
Sakura
Er wordt gezegd dat de reden waarom Japanners zo dol zijn op kersenbloesems niet alleen vanwege hun schoonheid in volle bloei, maar ook vanwege hun ‘vergankelijkheid’, aangezien ze binnen een paar dagen verdwijnen. In Japan bestaat er een esthetisch gevoel dat bekend staat als ‘Mono no awareness’, een gevoel van schoonheid en verdriet in dingen die veranderen. We zien de schittering van het leven in de vallende kersenbloesems. Kersenbloesems zijn prachtige klokken die ons het idee van leven en dood leren, dat het leven ook een vluchtig moment van schittering is.
De lente is in Japan ook het seizoen van afscheid en ontmoetingen. Het fiscale jaar voor Japanse scholen en bedrijven begint in april. De kersenbloesems die de lange en strenge winter doorstaan en in één keer bloeien, zijn ook een fanfare om een nieuw begin in het leven te vieren, zoals afstuderen, toelating tot school en werk. Het heeft een sierlijk uiterlijk op de rand van verspreiding en een kracht die tot na de winter bloeit. Deze kersenbloesem, die zowel ‘dood als wedergeboorte’ kent, blijft de zielen van de Japanners beroeren.
Mujo (MUJO)
Terwijl de westerse beschaving, gesymboliseerd door stenen architectuur, waarde hechtte aan ‘eeuwigheid’ en ‘onveranderlijkheid’, is de Japanse cultuur gebaseerd op ‘vergankelijkheid’, oftewel het boeddhistische feit dat ‘alle dingen veranderen en niets eeuwig duurt.’
De achtergrond voor de vorming van deze unieke kijk op leven en dood ligt in de geografische omgeving van Japan, met zijn dramatische veranderingen in de vier seizoenen. Net zoals kersenbloesems in de lente en gekleurde bladeren in de herfst, verandert de schoonheid van de natuur altijd en blijft nooit hetzelfde. In deze omgeving hebben de Japanners het feit geaccepteerd dat gebeurtenissen altijd een einde hebben (tijdslimiet), en daarom het gevoel van waarde ontwikkeld dat het moment dat voor hen ligt zeldzaam is.
In plaats van verandering af te wijzen, accepteren we verandering zelf als een natuurwet. Deze gevoeligheid die schoonheid vindt in vergankelijkheid is geen pessimisme, maar een realistische manier van denken om het heden te herkennen, dat nooit meer zal terugkeren.
72 seizoenen
De Japanners verdeelden de vier seizoenen in kleinere delen en benoemden de veranderingen in de natuur die elke vijf dagen plaatsvinden. ``De lentebries ontdooien'' en ``Voor het eerst lachen met een perzik''. Deze kalender, die gebaseerd is op de beweging van de zon, is gebruikt als landbouwindicator voor het bepalen van de timing van zaaien en oogsten, en als levensstijlgids voor seizoensevenementen. Gevoeligheid voor kleine temperatuurschommelingen, de geur van de wind en het ontluiken van bloemen en planten. Het is een systematisering van de rijke gevoeligheid van het Japanse volk dat de kleinste veranderingen in de natuur waarneemt, en is een praktisch kompas voor het leven in harmonie met de natuur en het ritme van de aarde.
Yukimi
Er is een cultuur waarin mensen niet alleen naar de bloemen kijken, maar ook genieten van het koude, besneeuwde landschap als 'Yukimi' (sneeuw kijken), sake drinken en het waarderen. Deze obsessie komt ook tot uiting in de unieke Japanse bouwstijl. In Japanse huizen is er een fitting genaamd 'yukimi shoji', waarbij alleen de onderste helft van de shoji van glas is gemaakt en alleen wordt gebruikt om de opgehoopte sneeuw te bekijken terwijl je in de kamer zit. Sneeuw, die geluid absorbeert en de wereld een effen witte kleur geeft, is een symbool van zuivering die alles op aarde reinigt. In plaats van te treuren over het ongemak van de kou, kun je het raamkozijn als fotolijst gebruiken en van het landschap genieten alsof het een inktschilderij is. De eeuwenoude Japanse manier om de winter door te brengen, verandert zelfs de hardheid van de natuur in kunst.
Overblijfselen (NAGORI)
De oorsprong van het Japanse woord "Nagori" zou "Nami-nokori" zijn. Net als het zeewater en het schuim dat op het strand achterblijft nadat de golven zijn teruggetrokken, drukken deze woorden spijt uit voor de aanwezigheid en nagloeien die overblijft nadat een seizoen voorbij is.
Wanneer Japanners ingrediënten en seizoenen waarderen, verdelen ze deze in drie perioden. ``Hashiri'' viert de komst van het seizoen, ``Shun'' viert de piek van het seizoen en ``Nagori'' betreurt het einde van het seizoen. De herfstbladeren die aan de bomen bloeien zijn bijvoorbeeld prachtig, maar wanneer het tapijt van gevallen bladeren de grond verspreidt en kleurt als een overblijfsel van de herfst, voel je de laatste vlammen van de vervagende herfst en de voetstappen van de winter.
Met andere woorden: de waarde ligt niet alleen in het hoogseizoen, maar ook in de diepe smaak van ingrediënten die bijna op zijn, en de schoonheid van de rijpheid in het landschap nadat ze op zijn. In plaats van te rouwen om het verstrijken van de tijd, is het een verfijnd gevoel voor schoonheid dat ons in staat stelt alles te koesteren.
